Układ krążenia=układ krwionośny + układ limfatyczny
Limfa- to przełącz osocza krwii bez krwinek czerwonych, plytek krwii
i bialek welkoczasteczkowych. Przesacza sie przez sciany naczyn
wlosowatych.
Budowa ukladu chlonnego:
-Uklad otwarty, poniewaz limfa wylewa sie do przestrzeni miedzykomorkowej
-Uklad asymetryczny, naczynia wlosowate zbudowane z 1 warstwy komorek,
naczynia limfatyczne zylne - 3 warstwy
-Glowne naczynia limfatyczne i przewod limfatyczny, zbiera limfe z prawej
polowy szyi i klatki piersiowej, konczyny prawej, a lewy z pozostalej
-Narzedzia limfatyczne: migdałki, sledziona, grasica, wezly chlonne
Rola wezlow chlonnych
-powstawanie limfocytow
-zatrzymywanie i niszczenie patogenow
-czyszczenie limfy z cial stalych
Sledziona-ulegaja tutaj niszczeniu obumarle erytrocyty oraz magazynowana 
jest krew
Grasica- glowny gruczol lomfatyczny polozony w klatce piersiowej za
mostkiem. Dojrzewaja tutaj limfocyty i nabieraja odpowiedzi immunologicznej.
Gruczol ten wytwarza hormon Tymozyne
Rola ukladu chlonnego
-gromadzi ply tkankowy i po przefiltrowaniu przez wezly chlonne oddaje
go do zyl pod obojczykowych
-obrona przed patogenami
-wchlaniaja tluszcze z ukladu pokarmowego transportuja je do krwi
Odpornosc nieswoista to taka, ktora bezwzgledu na rodzaj patogenu reaguje w 
taki sam sposob np. podwyzszenie temp ciala
Czynniki skladajace sie na odpornosc wrodzona-nieswoista
-bariera mechaniczna w postaci zrogowacialej warstwy naskorka
-blony sluzowe w ukladzie oddechowym, pokarmowym oraz w drogach 
moczowych i plciowych
-kwasne odczyny skory, w zoladku, w drogach moczowych,
 w drogach plciowych
-odruchy obronne-kaszel, kichanie, wymioty
-czynniki hamujace rozwoj patogenu:
lizozyn-enzym ktory niszczy  sciany komorkowe bakterii, wystepuje w slinie,
lzach, pocie i łgu
interferon-bialko wytwarzane przez zakazone wirusami leukocyty, bialko ktore
hamuje namnazanie sie wirusow wewnatrz tych komorek i zapobiega
rozprzestrzenianiu sie zakazenia na inne komorki
-goraczka-przyspiesza namnazanie sie komorek zernych i wzmaga ich
aktywnosc. Aktywizuje limfocyty, przyspiesza metabolizm wzmagajac akcje 
serca i krazenie krwi.
-komorki fagocytarne:
granulocyty obojetnochlonne- neutrofile przemieszczaja sie wraz z krwia w
poszukiwaniu drobno ustrojow chorobotworczych
makrofagi powstale z monocytow- przemieszczaja sie z krwi do tkanek,
gdzie fagocytuja patogeny
Wirusy potrafia uwolnic sie z wodniczki trawiennej i uciec do cytoplazmy
makrofaga. Makrofagi wytwarzaja interferon, dla tego wirus nie moze sie 
namnozyc, ale aby go znszczyc potrzeba jest pomoc limfocyty Tc.
W ten sam bronia sie niektore bakterie i pierwotniaki.
Odpornosc nabyta (swoista)- odpowiadaja za nia limfocyty, ktore powstaja w 
czerwonym szpiku kostnym, a nastepnie sa obecne w calym krazeniu oraz
narzdach wewnetrznych.
Cechy odpornosci nabytej:
-swoistosc reakcji
-pamiec immunologiczna chroniaca przed powtornym zakazeniem tymi 
samymi patogenami.
-umiejetnosc rozpoznawania obcych antygenow
Odp immunologiczna to reakcja organizmu na obcy antygen, wyrozniamy:
-odp komorkowa 
-odp humoralna
Odp komorkowa-warunkowana przez limfocyty T.
Limfocyty T dojrzewaja w grasicy i nabywaja umiejetnosci rozpoznawania i 
reagowania na okreslony antygen. Komorki, ktore nie nabeda tej zdolnosci 
ulegaja zniszczeniu.
Limfocyty T dzielimy na:
-Tc-cytotoksyczne, zwane zabojcami, niszcza obce komorki oraz patogeny,
a takze makrofagi zakazone wirusami oraz komorki nowotworowe
-Th-pomocnicze wspomagaja mechanizm odpornosci nabytej, wspoldzialaja
z limfocytami B, makrofagami i granulocytami (niszczone przez HIV).
Wytwarzaja substancje sygnalowe zwane cytokinami.
-Ts-supresyjne, hamuja synteze limfocytow Tc i B
-komorki pamieci- odpowiadaja za obrone organizmu przed patogenami,
ktore poraz kolejny wnikaja do naszego organizmu.
Odp. humoralna- warunkowana jest przez limfocyty B ktore powstaja i 
dojrzewaja w szpiku kostnym, a nastepnie wedruja do ukladu limf.
Limfocyty B maja na powierzchni czasteczki przeciwcial ktore pelnia funkcje
receptorow antygenowych.
Połączenie receptorow przeciwcial z patogenem, powoduje pobudzenie 
limfocytu ktory dzieli sie na komorki plazmatyczne i pamieci.
Komorki plazmatyczne wytwarzaja duza ilosc przeciwcial.
Przeciwciala to bialka ktore rozpoznaja okreslony patogen i wiaze sie z nim,
pojedyncza czasteczka ma ksztalt "Y" ktora posiada 2 miejsca wiazace.
Przeciwciala blokuja patogeny i w ten sposob ulatwiaja fagocytom ich pozeranie.
Pierwotna odp immunologiczna wystepuje przy pierwszym spotkaniu z
konkretnym patogenem. Wowczas organizm zaczyna  wytwarzac przeciwciala
ale ilosc ta jest zbyt mala aby pokonac infekcje.
Wtorna  odp immunologiczna wystepuje przy kolejnym spotkaniu z patogenem.
Wowczas organizm posiada komorki pamieci, ktore wytwarzaja duza ilosc
przeciwcial.
Szczepionka-jest preparat zawierajacy oslabione martwe patogeny lub ich 
fragmenty w celu wytworzenia przez organizm komorek pamieci i przeciwcial.
Podaje sie ja osobie zdrowej.
Surowica- zawiera gotowe przeciwciala przeciwko konkretnemu patogenowi,
podaje sie ja osobie chorej aby zwalczyc patogen.
Typy odpornosci nabytej:
Rodzaj odp       typ odpornosci    sposob nabycia
odp czynna         naturalna          przebyte zakazenia lub choroby
odp czynna         sztuczna            uodpornienie przez szczepionke
odp bierna          naturalna          przeciwciala matki przedostajace sie w czasie
                                                         ciazy do krwii dziecka
odp bierna          sztuczna           surowice odpornosciowe
Odp czynna jest wowczas gdy organizm wytworzy komorki pamieci i przeciwciala.
Odp bierna jest wowczas gdy organizm dostanie gotowe przeciwciala.
Typy przeszczepow:
-przeszczep autologiczny-przeszczep narzadu w miejsce tego samego organizmu,
przeszczep teni nie jest odrzucany bo jest ten sam kod genetyczny
-przeszczep syngeniczny-dotyczy blizniat 1 jajowych czyli powstalych z tej samej 
wygoty, o niemal identycznym  kodzie genetycznym.
-przeszczep allogeniczny- miedzy osobnikami teog samego gatunku dawca i biorca
dobierani sa wedlug zasady najwiekszej zgodnosci tkankowej.
-przeszczep ksenogeniczny- przeszczep miedzy gatunkowy.
W przypadku przeszczepu allogenicznego i ksenogeniocznego biorca do konca
zycia musi przyjmowac leki obnizajace odpornosc.
Przyczyny zaburzen immunologicznych:
-zmiany w materiale genetycznym
-bledne dzialanie genow
Rodzaje zaburzen immunologicznych:
-nadwrazliwsc(alergia)-w tym przypadku czynniki ktore sa dla organizmu obojetne
np.pylki roslin lub tez pokarmy np. owoce sa traktowane przez uklad odpornosciowy
jako patogeny. Gdy alergen wniknie do organizmu nadwrazliwe limfocyty B
klasyfikuja go jako zagorzenie i wytwarza przeciwciala, ktore przyczepiaja sie do
blon komorkowych komorek tucznych.
-zwieksza sie przepuszczalnosc scian naczyn wlosowatych, dziala na zakonczenia
nerwowe powodujac bol i swedzenie
-zwieksza wydzielanie luzu w drogach oddechowych
-obkurcza miesnie gladkie drog oddecho3wych zwezajac ich swiatlo
Autoagresja-odpowiedz immunologiczna skierowana jest przeciw wlasnym komorkom.
Mutacje zwiekszaja namnazanie sie limfocytow w wezlach chlonnych i zwiekszanie
ich aktywnosci co prowadzi do uszkodzenia tkanki lacznej stawow, miesni, skory 
gruczolow pokrewnych i tkanki nerwowej.
Wrodzone niedobory immunologiczne powstaja w wyniku zaburzen podczas 
powstawania i dojrzewania elementow.
Objawy tych niedoborow moga byc niewielkie ale moga tez prowadzic do calkowitego
braku odpornosci na wynikajace patogeny. Nabyte niedobory immunologiczne 
polegajace na uszkodzeniu ukladu odpornosciowego wywoalane mutacjami, wirusami itp.
AIDS-zespol nabytego uposledzenia odpornosci, cechuje ja slaba odpornosc
immunologiczna lub jej calkowity brak. Przenoszony droga plciowa lub przez krew,
atakuje wirusy limfocyty Th ktore koordynuja dzialanie limfocytow T i Tc.
Prokariota-organizm nie posiadajacy wyksztalconego jadra komorkowego.
Eukariota-organizmy posiadajace jadro komorkowe.
Mezosomy sa odpowiednikiem mitochondriow u Eukariota i odpowiadaja za
wytwarzanie energii.
Rybosomy- to organelle w ktorych zachodzi synteza bialek
Komorki pokryte sa otoczka sluzowa, afunkcje chroniaca tworzy sciana ochronna.
Symbionty- wystepuja w jelicie grubym gdzie syntezuja witaminy gr B
Wirusy:
-sa mniejsze od bakterii        -sa tworami z pogranicza materii
-czasteczka wirusa zwana wirionem zbudowana jest z kwasu nukleinowego
DNA lub NNA oraz bialkowego kapsydu.
-nie wykazuja zadnych czynnosci zyciowych
-namnazaja sie tylko w zywej komorce zywiciela czyli sa pasozytami
-te ktore sa pasozytami bakterii to bakteriofagi
Wyroznia sie fagi zjadliwe i lagodne. Cykl rozowju faga zjadliwego:
-adsorbcje-przylaczenie wirusa do komorki zywiciela
-wnikanie-wprowadzenie kwasu nukleinowego do komorki bakteryjnej
-niszczone jest DNA bakterii, pozniej zachodzi replikacja(namnazanie kwasy nukleiniowego)
-skladanie wirionow
-liza-niszczenie komorki niszczyciela i wydostanie sie  wirionow na zewnatrz
Cykl rozwoju faga lagodnego:
-pierwsze 2 etapy jw.   -3 etap- przylaczenie DNA faga do DNA bakterii
-po pewnym czasie fag zlosliwieje i dokancza cykl rozwojowy jw.
Mechanizm zakazenia:
zrodlo: chory czlowiek lub zwierze albo nosiciel
czynniki przenoszace zakazenie:
-droga kropelkowa          -droga plciowa      -droga pokarmowa    -organizmy tj. kleszcze